16 oorspronkelijke gedichtenRedactioneel geordend

Gedichten voor troost bij overlijden

Zestien oorspronkelijke gedichten die verdriet niet gladstrijken, maar nabij blijven in de dagen van afscheid en de tijd die daarop volgt.

Troost bij een overlijden is iets anders dan verdriet willen oplossen. Soms helpt een korte tekst op een kaart; soms is er tijdens een afscheid ruimte voor een langer gedicht. De gedichten hieronder blijven dicht bij herkenbare situaties: een jas die nog aan de kapstok hangt, koffie na de plechtigheid, een formulier waarop geen passend vakje staat.

De collectie loopt van compacte woorden voor de eerste dagen naar gedichten voor het gemis dat later onverwacht terugkeert. Ze spreken niet namens degene die is overleden en schrijven niemand voor hoe rouw eruit hoort te zien.

Vind jouw gedicht16 van 16 zichtbaar

Korte troostgedichten bij rouw

Beknopte gedichten voor een kaart, bericht of rustig moment rond het afscheid.

01Redactiekeuze

Een compact gedicht over iets kleins om vast te houden

De steen in mijn zak

kortvrije verzeningetogeneerlijk
Ik draag vandaag een gladde steen, niet omdat hij antwoord geeft. Hij past gewoon in mijn hand wanneer de dag te groot wordt en iemand vraagt hoe het gaat.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

02

Voor wie troost vindt in gewone handelingen

Koffie na afloop

kortfragmentarisch gedichtsobernabij
De koffie is te sterk, de cake te netjes gesneden. Iemand schuift de suiker door, iemand noemt je naam en plotseling doet iedereen dat. Buiten trekt een bus op. Binnen houden wij onze kopjes vast.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

03

Een kort gedicht voor iemand die naast een rouwende loopt

Grind onder de zolen

kortvrije verzenterughoudendbetrokken
Ik hoef niets voor je te dragen wat niet gedragen kan worden. Ik loop alleen dit pad met je mee, hoor het grind onder onze zolen en vertraag wanneer jij vertraagt.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

04

Over een onverwacht spoor van een gewone dag

De jas met het kaartje

kortfragmentarisch gedichtconcreetschrijnend
In je winterjas zat nog een buskaartje, geknakt bij de datum. Geen groot teken, geen laatste boodschap— alleen bewijs dat je ergens heen ging en dacht weer thuis te komen.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

05

Een nuchter troostgedicht over hulp zonder grote woorden

Pan op het fornuis

middelmonoloognuchterzorgzaam
Ik heb soep gebracht. Dat klinkt kleiner dan verdriet en dat is het ook. De pan staat op het fornuis. Je hoeft hem niet vandaag te openen. Morgen mag eveneens mislukken. Ik zet de deksel recht, schrijf de datum op een briefje en neem de lege tas weer mee.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

06

Een stil gedicht voor de uren waarin slapen niet lukt

Vier uur aan het raam

kortvrije verzennachtelijkingetogen
Om vier uur maakt de straat geen onderscheid tussen gisteren en morgen. Een fiets glanst onder de lantaarn. De koelkast slaat aan. Ik adem, niet dapper, niet rustig, alleen aanwezig bij het raam dat langzaam grijs wordt.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Gedichten die ruimte laten voor verdriet

Gedichten waarin gemis, boosheid, vervreemding en stilte naast elkaar mogen bestaan.

07

Over verdriet dat midden in een boodschap opduikt

Perziken bij de kassa

middelvrije verzenalledaagsrauw
Ik leg brood, zeep en perziken op de lopende band. Bij de perziken vergeet ik waarom ik ze altijd kocht. De caissière vraagt of ik zegels spaar. Achter mij zucht iemand hoorbaar. De wereld heeft haast, maar mijn hand blijft liggen op het zachte vel van de vrucht. Thuis zal er één te veel zijn.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

08

Een gedicht over de aarzeling rond een bewaard bericht

Tijdstip op het scherm

kortkwatrijnenbeheerstpijnlijk
Je bericht duurt zeven seconden. Er wordt gelachen buiten beeld, een kastdeur valt dicht, dan mijn naam. Ik druk niet op afspelen. Ik verwijder het ook niet. Het scherm vermeldt nauwkeurig wanneer je belde, alsof tijdstip en duur voldoende zijn voor wat ontbreekt.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

09

Voor broers of zussen die samen spullen uitzoeken

Pot met roestige spijkers

middelvertellende vrije verzenstroefbroederlijk
Wij verdelen niets eerlijk. Jij neemt de boormachine, ik het krukje met de verfvlek. Achter in de schuur staat een pot vol kromme, roestige spijkers. Weg ermee, zeg jij. Laat maar, zeg ik te hard. Even zijn we weer kinderen die ruziën om iets waardeloos. Daarna tillen we samen de werktafel op, ieder aan een kant.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

10

Een sober gedicht bij het overlijden van een collega

Bureau aan het einde

kortfragmentarisch gedichtzakelijkvervreemdend
De computer is opgehaald. Je mok staat in een doos met kabels en een niet gebruikte agenda. Om negen uur begint het overleg. Er is één onderwerp minder en één afwezigheid meer. Niemand weet wie jouw plant water gaf. Toch is de aarde donker, al drie maandagen achtereen.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

11

Over afscheid nemen wanneer een verhouding ingewikkeld was

Label aan de paraplu

middelmonoloogambivalentbeheerst
Bij de ingang kreeg mijn paraplu het nummer zevenendertig. Binnen noemde men je gul, grappig, moeilijk te missen. Ik kende ook de dichte deuren, de zinnen die weken bleven schuren. Ik huilde niet toen iedereen keek. Dat hoeft geen bewijs te zijn. Na afloop hing mijn paraplu nog alleen aan het rek. De regen was opgehouden. Ik nam haar toch mee.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Voorzichtige woorden voor later

Gedichten over het gemis dat van vorm verandert en op gewone dagen opnieuw zichtbaar wordt.

12

Voor de eerste verjaardag of gedenkdag na een overlijden

Cirkel om de datum

kortvrije verzenbedachtzaamzacht
De kalender wist niets van wat er veranderd was. Je verjaardag stond er nog, omcirkeld in groene pen. Ik liet de cirkel staan. Niet als afspraak, niet als opdracht om iets moois te doen. Alleen omdat ook een lege dag een datum nodig heeft waarop hij mag bestaan.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

13

Een licht weerbarstig gedicht over doorgaan zonder opdracht

Tomaat aan een dunne stengel

middelmonoloognuchterweerbarstig
Je zaaide te vroeg, zoals elk jaar. Nu hangt er één tomaat belachelijk zwaar aan een dunne stengel. Ik heb haar opgebonden met het koord uit jouw la. Niet omdat jij dat zo gewild zou hebben— daar begin ik niet aan. De plant helt nog steeds naar links. Ik laat haar. Sommige dingen groeien scheef en zijn toch niet mislukt.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

14

Over een herinnering die zonder waarschuwing terugkeert

Geur van schoenpoets

middelvertellende vrije verzenzintuiglijkdroog
In de trein poetst iemand zijn schoenen met een doekje. De scherpe geur bereikt mijn stoel en daar ben je ineens: gebogen bij de achterdeur, de krant onder je hakken. Het station wordt omgeroepen. Mensen staan op, ritsen jassen dicht. Ik blijf nog één halte zitten, niet om vroeger terug te vinden, maar omdat uitstappen nu te veel gedoe is.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

15

Een gedicht over administratie die geen plaats heeft voor gemis

Vakje anders

middelfragmentarisch gedichtdroogschrijnend
Het formulier vraagt: gehuwd, ongehuwd, gescheiden. Ik zoek het vakje voor een tafel die te groot werd, voor één sleutel aan de ring, voor boodschappen in verkeerde hoeveelheden. De medewerker wacht vriendelijk. Achter mij piept een volgnummer. Ik kruis uiteindelijk ‘anders’ aan. De pen doet zonder aarzelen wat mijn hand nog niet begrijpt.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

16

Een open slotgedicht over samen herinneren zonder vaste conclusie

Vlieger boven de duinen

middelvrije verzenopengemeenschappelijk
We kwamen met vijf naar het strand en spraken eerst over parkeren, over wind, over zand in de tas. Pas bij de vloedlijn viel je naam. Niemand maakte er een toespraak van. Een rode vlieger rukte aan zijn touw, dook weg achter het duin en verscheen weer, kleiner dan daarvoor. We bleven kijken tot onze ogen traanden van de wind, of niet alleen daarvan. Wie van ons had dat verschil moeten uitleggen?

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Keuzehulp

Een gedicht kiezen voor kaart of voordracht

Kies niet automatisch het meest plechtige gedicht, maar let op de ontvanger, de gelegenheid en de ruimte die de tekst krijgt.

  • Voor een kaart werkt een compact gedicht vaak het best; voeg alleen een persoonlijke zin toe als die oprecht en concreet is.
  • Lees een gedicht voor een afscheid hardop. Korte regels en natuurlijke rustpunten maken voordragen eenvoudiger.
  • Bij een ingewikkelde relatie past een tekst die dubbelzinnigheid verdraagt beter dan een gedicht dat de overledene idealiseert.
  • Stuur een gedicht ook later gerust opnieuw, bijvoorbeeld rond een verjaardag of na de eerste drukke weken.

Een gedicht kan naast verdriet staan, maar hoeft het niet te verklaren. Soms blijft vooral één beeld hangen: een cirkel op de kalender, een pan op het fornuis, grind onder schoenen. Dat kan genoeg zijn voor dat moment.

Praktisch

Veelgestelde vragen

Hoe kies ik een passend gedichten troost bij overlijden?

Kijk eerst naar de gelegenheid, de ontvanger en de gewenste toon. Voor een kaart werkt een kort gedicht vaak het best; voor een voordracht mag de tekst meer ruimte nemen.

Mag ik een gedicht kopiëren of delen?

Gebruik de knoppen bij het gedicht om de tekst te kopiëren, een fragmentlink te delen of een persoonlijke gedichtkaart te downloaden. Voor commercieel hergebruik gelden de voorwaarden.

Zijn dit bestaande gedichten van bekende dichters?

Nee. Dichtvonk publiceert oorspronkelijke redactionele teksten zonder werk aan echte dichters toe te schrijven.