14 oorspronkelijke gedichtenRedactioneel geordend

Gedichten voor het afscheid van een mooi mens

Veertien nieuwe gedichten voor wie bij een afscheid recht wil doen aan een mens van nabij: warm, eigenzinnig en nooit zonder rafelrand.

Soms is een gedicht nodig omdat gewone zinnen te snel afgerond klinken. Bij het afscheid van een mooi mens mag ook het onaffe blijven staan: een gewoonte die nog opvalt, een grap die niemand precies zo vertelt, een verschil van mening dat niet meer hoeft te worden opgelost.

De eerste gedichten hieronder zijn geschikt om voor te lezen tijdens een afscheid. Daarna volgen persoonlijkere teksten en gedichten over wat onverwacht terugkomt in alledaagse dingen. Kies niet alleen op plechtigheid, maar vooral op herkenning: het beste gedicht is het gedicht waarin iets van deze ene mens zichtbaar wordt.

Vind jouw gedicht14 van 14 zichtbaar

Gedichten om een bijzonder mens te herinneren

Direct bruikbare gedichten die een mens herinneren zonder het leven glad te strijken.

01Redactiekeuze

Een rustig openingsgedicht voor een afscheidsceremonie

Wat je deed

middelvrije verzenwarmeerlijk
Je kwam niet binnen met veel vertoon. Je hing je jas op, keek wie er koffie wilde en schoof een stoel naar degene die buiten de kring was geraakt. Je kon te stellig zijn, te vroeg vertrekken, een verhaal voor de derde keer vertellen. Maar als het erop aankwam, bleef jij wanneer anderen hun agenda pakten. Vandaag noemen we geen groot gebaar. We noemen wat je deed: ruimte maken, vragen stellen, de deur niet meteen sluiten. Zo nemen we afscheid van jou, niet volmaakt, wel onvervangbaar aanwezig geweest.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

02

Een persoonlijk gedicht over gemis in een vertrouwde hal

Jas aan de kapstok

kortkwatrijnenhuiselijkweemoedig
In de hal hangt nog de haak waar jij altijd misgreep, omdat je zonder te kijken je jas naar achteren gooide. We mopperden om de mouw tegen de natte muur, om je sjaal op de grond, om sleutels die alweer zoek waren. Nu blijft de haak leeg. Niemand wint daarmee. Ik strijk de muur niet bij. Dat ene donkere veegje mag voorlopig weten waar jij thuiskwam.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

03

Een voorleesbaar gedicht voor iemand die liever op de achtergrond bleef

Zonder podium

middelvrije verzennuchteraffectief
Je stond zelden vooraan. Niet uit bescheidenheid alleen — je had eenvoudig weinig geduld met mensen die graag vooraan stonden. Achter in de zaal wist jij wie een lift nodig had, wie deed alsof het goed ging, wie zijn portemonnee was vergeten. Je regelde het zonder verslag, zonder foto, zonder dankwoord. Soms met een zucht, soms met een grap die net te scherp was. Nu staan wij hier wel vooraan om hardop te zeggen wat jij liever praktisch hield: dat aandacht ook een werkwoord is, en dat jij het vaak vervoegde.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

04

Een kort afscheidsgedicht met een open einde

De maat van een middag

zeer kortfragmentarisch gedichtsobervragend
De middag past niet meer in wat we hadden afgesproken. De klok gaat verder, onbeleefd precies. Op tafel koelt de thee. Jouw kopje blijft heel. Wie leert de tijd waar hij moet wachten?

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

05

Een gemeenschappelijk gedicht voor collega’s of vrijwilligers

Namen in de gang

middelkwatrijnencollegiaalbedachtzaam
Je kende de namen in de gang, ook van wie er pas drie dagen werkte. Je vroeg niet vluchtig hoe het ging om tijdens het antwoord weg te lopen. We hoorden je soms al aankomen: de stevige pas, de tas die tegen een deurpost sloeg, het gemopper op een apparaat dat volgens jou expres moeilijk deed. Vandaag klinkt de gang anders. Niet plechtiger, alleen ruimer. We noemen je naam bij de koffie en ieder bewaart een andere versie. Samen komen we dichtbij, maar niemand krijgt je helemaal verteld.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Woorden voor een persoonlijk afscheid

Gedichten met een duidelijke spreker, geschikt voor een afscheid dat dichtbij mag komen.

06

Een afscheidsgedicht van een kleinkind aan een grootouder

Onder de perenboom

middelmonoloogtederprecies
Je wees naar elke peer alsof je hem persoonlijk had overtuigd. Deze nog niet, zei je. Die daar kan morgen. Ik wilde altijd de grootste. Jij gaf me de peer met de deuk: die moet eerst, anders is het zonde. Zo leerde je mij geen geduld, zoals later werd beweerd. Je leerde mij kijken naar wat niet lang kon wachten. De boom staat deze herfst vol. Ik pluk de beschadigde als eerste en leg hem voorzichtig boven op de schaal.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

07

Een persoonlijk gedicht voor een vriend die altijd de route bepaalde

Laatste rit

kortvrije verzendroogverdrietig
Jij reed, want volgens jou nam iedereen de verkeerde afslag. Zelfs navigatie kreeg commentaar. Naast je lag een wegenkaart met scheuren op de vouwen, vol koffievlekken en gelijk. Nu rijd ik alleen naar de kust. Bij het benzinestation mis ik de afrit die jij al twintig kilometer eerder had aangekondigd. Ik keer niet om. Voor één keer wil ik verdwalen zonder dat jij ervan geniet.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

08

Een sober gedicht voor wie tijdens het afscheid weinig wil zeggen

Drie minuten stilte

kortfragmentarisch gedichtkwetsbaaringetogen
Ik had een blad vol zinnen. Bij de eerste regel werd mijn mond een dichte kamer. Dus sta ik hier. Niet omdat ik niets weet, maar omdat ik te veel weet: hoe je lachte met je schouders, hoe je stilviel bij slecht nieuws, hoe je altijd twee koekjes nam en het tweede een reserve noemde. Drie minuten zijn voorbij. Mijn blad blijft dichtgevouwen. Dit was wat ik vandaag voor jou kon zeggen.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

09

Een eerlijk gedicht voor een verwante band met liefde en wrijving

Aan de overkant van de tafel

middelmonoloogeerlijkwrang
Wij waren goed in verschil. Jij zette zout bij nog vóór je proefde, ik verbeterde details die niemand hoefde te weten. Soms gingen we boos naar huis. Soms belde jij een dag later met een vraag over de planten, alsof vrede het best kon beginnen zonder haar naam te noemen. Nu zit ik aan onze tafelhelft met alle gelijk van de wereld. Het weegt bijna niets. Ik mis niet dat wij hetzelfde dachten. Ik mis dat jij terugpraatte.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

10

Een zacht maar terughoudend gedicht voor een intiem afscheid

De brief zonder envelop

middelbriefgedichtintiemnuchter
Ik schrijf je niet dat alles goedkomt. Dat weet ik niet, en jij hield niet van mooie leugens. Ik schrijf dat de merel vanmorgen op de regenpijp landde, dat de buurman weer te vroeg boorde, dat ik jouw trui heb gewassen en hem kleiner terugkreeg. Daar zou je iets van vinden. Waarschijnlijk luid. Deze brief krijgt geen adres. Ik vouw hem eenmaal dubbel en leg hem in de la waar jij garantiebewijzen bewaarde van apparaten die allang verdwenen zijn. Meer bestemming geef ik hem niet.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Een mooi mens blijft in kleine dingen

Beschouwende gedichten over herinneringen die zonder aankondiging in het dagelijks leven terugkeren.

11

Een gedicht over herkenning in een onhandig huishoudelijk detail

Scheef geknipt

middelvrije verzenalledaagsdroog
De keukenschaar hapert bij het plakband. Ik hoor je zeggen: niet trekken, draaien. Je advies werkt niet. Dat deed het vroeger ook niet altijd, maar je bracht het met zoveel zekerheid dat wij de schaar verdachten. Ik knip de strook scheef, plak het papier met een rimpel dicht en schrijf de naam op het pakje. Pas bij het opruimen leg ik de schaar terug met de punten naar binnen, precies zoals jij bleef vragen.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

12

Een gedicht over een onbekende die even een herinnering oproept

Halte in de regen

middelfragmentarisch gedichtvervreemdendingetogen
Bij de halte staat iemand met jouw manier van wachten: gewicht op één been, de krant onder de arm, kin omhoog tegen de regen. Ik loop sneller, hoewel ik beter weet. Wanneer de bus komt, draait de onbekende zich om. Een ander gezicht, een andere stem, een hand die ik nooit heb vastgehouden. De deuren sluiten. Op het beslagen glas blijft heel even de plek open waar mijn blik heeft gezeten.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

13

Een gedicht over praktisch gemis bij een eenvoudige reparatie

Zes schroeven

middelmonoloogdroogkomischvastberaden
De plank helt naar links. Op de vloer liggen zes schroeven, waar de handleiding er vier tekent. Jij zou nu zeggen dat fabrikanten ook maar wat doen. Daarna zou je de boormachine pakken, verkeerd beginnen en uiteindelijk gelijk krijgen. Ik bel niemand. Ik draai, meet, vloek zacht, haal alles weer los. Tegen de avond hangt de plank recht. Twee schroeven blijven over. Ik leg ze in een jampot, voor het geval jouw methode later nog wordt uitgelegd.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

14

Een klein slotgedicht over een gewoonte die van eigenaar verandert

Broodkorst

zeer kortvrije verzeneenvoudigbeschouwend
Jij at de korst omdat niemand hem wilde. Vandaag blijft hij liggen op mijn bord. Ik pak hem op, niet uit honger, maar zonder na te denken. Halverwege proef ik hoe een gewoonte verhuist.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Keuzehulp

Een gedicht kiezen voor het afscheid

Kies een tekst die bij de persoon en bij het moment past, niet alleen bij de ernst van de gelegenheid.

  • Lees het gedicht hardop. Korte regels geven vanzelf rust; bij een langer gedicht kun je vooraf twee duidelijke adempauzes markeren.
  • Zoek één herkenbaar detail dat werkelijk bij de overledene past, zoals een gewoonte, voorwerp of plek. Dat draagt vaak meer dan algemene lof.
  • Laat een gedicht met humor alleen voordragen door iemand bij wie die toon natuurlijk klinkt en voor de aanwezigen herkenbaar zal zijn.
  • Je kunt een gedicht inkorten door een volledige strofe weg te laten. Verander liever geen losse regels, omdat ritme en betekenis dan snel verschuiven.
  • Voor een kaart of rouwbericht werkt een kort gedicht meestal beter; tijdens een ceremonie kan een langer, verhalend gedicht meer ruimte krijgen.

Een mooi mens hoeft in een afscheidsgedicht niet groter te worden gemaakt dan diegene was. Juist een kras, een gewoonte of een eigenwijze opmerking kan nabijheid geven. Wat overblijft, is zelden één sluitend verhaal. Het zijn losse details die telkens ergens opduiken — niet als antwoord, maar als herkenning.

Praktisch

Veelgestelde vragen

Hoe kies ik een passend afscheid van een mooi mens gedicht?

Kijk eerst naar de gelegenheid, de ontvanger en de gewenste toon. Voor een kaart werkt een kort gedicht vaak het best; voor een voordracht mag de tekst meer ruimte nemen.

Mag ik een gedicht kopiëren of delen?

Gebruik de knoppen bij het gedicht om de tekst te kopiëren, een fragmentlink te delen of een persoonlijke gedichtkaart te downloaden. Voor commercieel hergebruik gelden de voorwaarden.

Zijn dit bestaande gedichten van bekende dichters?

Nee. Dichtvonk publiceert oorspronkelijke redactionele teksten zonder werk aan echte dichters toe te schrijven.

Verder lezen

Verwante gedichten

◐Korte gedichten bij overlijdenTwintig oorspronkelijke gedichten voor wie op een kaart, tijdens een afscheid of in een stil moment weinig woorden wil gebruiken.◐Gedichten bij overlijden voor uitvaart, rouw en steunAchttien oorspronkelijke gedichten voor wie tijdens een uitvaart, in het dagelijks gemis of naast een nabestaande naar passende woorden zoekt.◐Gedichten bij het overlijden van een moederAchttien nieuwe gedichten voor het afscheid van een moeder, van korte woorden voor een kaart tot langere teksten die bij de uitvaart kunnen worden voorgedragen.◐Gedichten voor troost bij overlijdenZestien oorspronkelijke gedichten die verdriet niet gladstrijken, maar nabij blijven in de dagen van afscheid en de tijd die daarop volgt.