18 oorspronkelijke gedichtenRedactioneel geordend

Gedichten over moeder zijn

Achttien nieuwe gedichten waarin het moederschap niet wordt opgepoetst: teder en vermoeiend, alledaags en ontregelend, soms tegelijk.

Een rij knoopjes die verkeerd dichtzit. Een boterham die onaangeroerd terugkomt. Een kind dat ineens zonder omkijken de hoek om fietst. Moeder zijn wordt vaak zichtbaar in zulke kleine gebeurtenissen, juist wanneer niemand ze bijzonder noemt.

Deze collectie volgt het moederschap vanaf de eerste onwennige nachten tot het moment waarop nabijheid een andere vorm moet krijgen. De gedichten bieden geen eenduidig portret van de ideale moeder. Ze tonen verschillende stemmen, huizen en verhoudingen, met ruimte voor liefde, ergernis, schuld, humor en stilte. Sommige teksten passen op een kaart; andere krijgen meer adem bij een voordracht.

Vind jouw gedicht18 van 18 zichtbaar

Zoek binnen deze collectie

LengteVolgorde

De eerste jaren van het moederschap

Gedichten over de ontregeling, lichamelijke nabijheid en onverwachte details van de eerste jaren.

01Redactiekeuze

Een compact gedicht voor een moeder in de gebroken nachten

Nachtmaat

zeer kortvrije verzeningetogenvermoeid

Om drie uur past de wereld in één arm. De andere zoekt op de tast naar water.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Over de eerste wandeling alleen met de kinderwagen

Eerste rondje

middelvrije verzenonwenniglicht ironisch

Je controleert de rem bij iedere stoep, al staat de wagen stil. Je groet een hond, ontwijkt een vuilniszak, loopt alsof de straat opnieuw is aangelegd. Bij de bakker vraagt niemand of je weet wat je doet. Je bestelt twee broodjes, vergeet er één op te eten. Thuis zie je in het donkere raam een vrouw met losse veters die zonder handleiding is teruggekeerd.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Een lijstgedicht over alles wat een jonge moeder onthoudt

De kleine administratie

middellijstgedichtdroogteder

Drie voedingen. Twee sokken, nooit hetzelfde paar. Eén speen onder de bank. Vier minuten slaap in de tram. Een afspraak op een briefje waar melk overheen kwam. Je noteert niets, maar weet precies welke vloerplank kraakt, welk lied niet helpt, hoe lang een huilbui duurt als de waterkoker aanslaat. Alleen de dag van de week moet iemand anders bewaren.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Voor een gezin waarin een tweede kind is geboren

Plaats erbij

kortvrije verzeneerlijkzoekend

Ze zei dat liefde groter werd, maar de bank bleef even breed. Mijn beker stond opeens links, jouw dekentje lag overal. Ik leerde wachten bij de trap, zacht praten tijdens jouw slaap en harder roepen als niemand kwam. Toen klemde je één vinger om de mijne. Niet als antwoord, meer als feit: er was geen plaats verdwenen, er was iemand bij.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Over onzekerheid tijdens een bezoek aan het consultatiebureau

Groeicurve

middelvrije verzennerveusnuchter

U tekent een lijn langs stippen en maanden. Ik knik alsof papier begrijpt hoe wij thuis bewegen. Daar past niet op: het lepeltje dat steeds op de grond valt, de slappe lach om een nies, mijn opluchting wanneer de voordeur na een lange middag opengaat. U zegt dat de jas weer aan mag. Ik worstel met een mouw, het kind wint. Op de gang zitten we samen scheef maar aangekleed.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Een prozagedicht over het zeldzame kwartier vóór de ochtenddrukte

Voor het huis wakker is

middelprozagedichtstilaards

Nog niemand roept. In de keuken brandt alleen het lampje van de afzuigkap. Je drinkt koffie zonder hem opnieuw op te warmen en hoort de koelkast besluiten dat hij genoeg gekoeld heeft. Vijftien minuten lang hoef je niets te vinden, te sluiten, te troosten of in een tas te doen. Dan kraakt boven een deur. Je zet de mok neer en blijft nog één ademteug zitten. Niet uit tegenzin. Ook niet uit rust. Om te voelen dat opstaan een keuze was, al was het maar heel even.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Moeder zijn in het gewone leven

Gedichten waarin moederschap verschijnt tussen haast, werk, boodschappen, school en huishoudelijke resten.

Een ritmisch gedicht over een gehaaste schoolochtend

Fietstas

middellos rijmgejaagdspeels

Gymtas, broodtrommel, regenjas, waar is je sleutel, schiet eens op. De straat glimt nat, de bel zit vast, je veter sleept, het licht wordt rood. Ik roep te hard bij het zebrapad. Jij kijkt alsof ik nooit iets snap. Dan waait je capuchon naar achteren, je haar staat recht, je lacht je scheef. We komen net te laat op school. Je rent naar binnen, zonder kus. In mijn fietstas ligt je spreekbeurt. Vandaag ben ik degene die hem draagt.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Over een moeder die aandacht geeft zonder een gesprek af te dwingen

De blauwe kom

kortvrije verzeningehoudenvertrouwd

Je snijdt een appel alsof dat de reden is dat je in de keuken blijft. Ik zeg: niets. Jij zegt: goed. Het mes tikt rustig door. Zes partjes leg je in de blauwe kom, zonder suiker, zonder vraag. Later neem ik er één mee. Je doet alsof je het niet ziet.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Een lijstgedicht voor ouders die de zorg verdelen

Overdracht

kortlijstgedichtzakelijkvermoeid

De groene trui is nog nat. De oudste heeft morgen topografie. Er ligt een brief onder de fruitschaal. De jongste lust ineens geen korstjes. De buurvrouw brengt donderdag de boormachine. En jij? Jij staat al met één schoen buiten, je tas tussen deur en knie. Je zegt dat het wel gaat. Ik zeg dat ik de was vind. We vergeten elkaar gedag te zeggen, maar niet wie de knuffel nodig heeft.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Een droog gedicht over een driftbui in de supermarkt

Kassa vier

middelvrije verzendroogkomischgespannen

Mijn kind ligt languit bij de ontbijtgranen. Niet gewond, wel principieel. U schuift een bordje naar voren: kassa gesloten. Ik begrijp de verleiding. Een man met prei kijkt om. Een vrouw sorteert haar munten. Ik tel tot vijf, vergeet waar ik begon. Dan staat mijn kind op, legt zwijgend een gedeukte doos terug en vraagt of we pannenkoeken eten. U scant de melk. Niemand heeft gewonnen.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Een buurperspectief op een huishouden dat nooit helemaal stil is

Door de muur

kortvrije verzenobserverendlicht ironisch

Eerst hoor ik de trap, dan uw stem: schoenen. Een deur, een lach, opnieuw die trap. Soms zingt u vals bij het bad. Soms zegt u een naam alsof die vier verdiepingen moet dalen. Vanavond valt iets om. Daarna niets. Ik sta met mijn oor niet tegen de muur, maar de muur is dun genoeg. Dan klinkt uw lach, kort en onverwacht. Mijn plafond blijft gewoon zitten.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Een prozagedicht over zorg die na jaren in de handen blijft zitten

Waslijn op zondag

middelprozagedichtweemoedigprecies

De kinderen wonen niet meer thuis, maar je hangt hun oude handdoeken nog steeds anders op dan de jouwe: twee knijpers, ruim uit elkaar, alsof iemand ze vanavond nodig kan hebben. Op zondag komt er soms één eten. Dan koop je te veel yoghurt en vraag je niet hoe laat de trein teruggaat. Na het vertrek ruim je drie glazen op, hoewel jullie er twee hebben gebruikt. Het derde stond klaar uit gewoonte. Je laat het tot de ochtend op het aanrecht staan, naast de fruitschaal waarin niets meer hoeft te rijpen voor een schooldag.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Liefde, twijfel en loslaten

Gedichten over grenzen, botsingen en de veranderende afstand tussen moeder en kind.

Voor het moment waarop een volwassen kind uit huis gaat

Sleutelbos

middelvrije verzeningetogenweemoedig

Je haalt jouw sleutel van mijn ring. Het metaal laat geen afdruk achter, toch voelt de bos lichter. Boven staat de kamer open. Op de vensterbank: één munt, een elastiek, stof in een vierkant waar een foto heeft gestaan. Ik wil vragen of je genoeg lakens hebt, of je belt, of je eet. In plaats daarvan wijs ik welke sleutel klemt bij regen. Jij probeert hem in het nieuwe slot. Hij draait meteen.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Een volwassen zoon kijkt terug op zijn moeders aanwijzingen

Route zonder stem

kortvrije verzenreflectiefzacht

Vroeger wees je vanuit de bijrijdersstoel: hier links, na de brug rechts, niet die smalle straat. Ik vond dat ik het zelf wel wist. Nu rijd ik naar jouw huis met een stem uit het dashboard die beleefd herberekent. Bij de brug kies ik toch jouw afslag. Niet omdat hij sneller is. Er staat een rij populieren, er ligt vaak modder op de weg. Maar mijn handen sturen al voordat ik besluit.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Een gedicht over ruzie tussen een moeder en haar tiener

Na de deur

kortvrije verzenstroefkwetsbaar

De deur sloeg dicht. Niet hard genoeg voor schade, wel hard genoeg voor gelijk. Op de overloop liggen jouw woorden naast de mijne, allebei te scherp om op te rapen. Ik vouw beneden de handdoeken. Eerst slordig, dan opnieuw. Boven verschuift een stoel. Ik zet thee voor één persoon en pak toch twee mokken. De tweede blijft leeg. De waterkoker tikt af.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Over terugkijken zonder het verleden glad te strijken

Proefdruk

middelvrije verzenzelfkritischmild

Je dacht dat goede moeders hun stem niet verhieven, altijd fruit bij zich hadden, nooit verlangden naar een kamer met een deur aan de binnenkant. Je hebt vaak genoeg bewezen hoe onhaalbaar je lijst was. Er waren haastige excuses, koude pasta, gemiste signalen, een verjaardagstaart die inzakte nog vóór de kaarsjes brandden. Toch aten ze die taart. Ze vroegen om een tweede stuk. Zou je nu eindelijk geloven dat liefde niet hetzelfde is als foutloos drukwerk?

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Een vriendschapsgedicht dat ruimte laat voor verschillende levens

Twee stoelen buiten

middelvrije verzenopenhartignuchter

Jij vertelt over een ouderavond, ik over de lekkage in mijn dak. Halverwege zeggen we tegelijk: je wilt niet weten wat een gedoe. We lachen te hard. De ober zet olijven neer. Jouw telefoon trilt met drie namen, de mijne met een onbekend nummer. Ik hoef je moeheid niet te benijden. Jij hoeft mijn stilte niet op te lossen. We schuiven onze stoelen uit de laatste strook zon en praten verder in de schaduw.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Een voordrachtgedicht over een gezin dat steeds van vorm verandert

Tafel met verlengstuk

middelvrije verzenruimaards

Eerst waren er kinderstoelen, knieën tegen het blad, melk in de nerf van het hout. Later kwamen de lange benen, de discussies over thuiskomst, een bord dat warm bleef onder een omgekeerde schaal. Nu schuiven jullie soms aan met verhalen uit andere huizen. Jassen vullen de kapstok, stemmen lopen door elkaar, iemand zit nog op zijn oude plaats. Ik trek het verlengstuk uit de tafel. Niet om vroeger terug te halen. Alleen om ruimte te maken voor wie er vanavond binnenkomt. Na het eten blijft in het midden een kring van een hete pan.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Keuzehulp

Een gedicht kiezen of voordragen

Kies niet alleen op onderwerp, maar ook op de verhouding en het moment waarvoor je woorden zoekt.

Voor een kaart werkt een compact gedicht met één herkenbaar beeld, zoals Nachtmaat of De blauwe kom.
Bij een geboorte of kraambezoek passen teksten die ook vermoeidheid en onwennigheid toelaten, zonder de moeder vast te zetten in een ideaalbeeld.
Voor een afscheid, verhuizing of familiebijeenkomst bieden Sleutelbos en Tafel met verlengstuk meer ruimte voor voordracht.
Lees een gekozen gedicht hardop en laat de witregels staan. De stiltes horen bij het ritme.
Voeg op een persoonlijke kaart liever één concrete eigen herinnering toe dan een algemene uitleg van het gedicht.

Moeder zijn heeft geen vaste vorm en dus ook geen sluitend gedicht. Soms zit het in een sleutel die wordt ingeleverd, soms in een appel die zonder vragen wordt neergezet. Wat blijft, is niet foutloosheid, maar aandacht: wisselend van vorm, zichtbaar in wat iemand doet en soms juist in wat zij nalaat.

Praktisch

Veelgestelde vragen

Hoe kies ik een passend moeder zijn gedicht?

Kijk eerst naar de gelegenheid, de ontvanger en de gewenste toon. Voor een kaart werkt een kort gedicht vaak het best; voor een voordracht mag de tekst meer ruimte nemen.

Mag ik een gedicht kopiëren of delen?

Gebruik de knoppen bij het gedicht om de tekst te kopiëren, een fragmentlink te delen of een persoonlijke gedichtkaart te downloaden. Voor commercieel hergebruik gelden de voorwaarden.

Zijn dit bestaande gedichten van bekende dichters?

Nee. Dichtvonk publiceert oorspronkelijke redactionele teksten zonder werk aan echte dichters toe te schrijven.

Een gedicht kiezen of voordragen

Veelgestelde vragen

Verwante gedichten