18 oorspronkelijke gedichtenRedactioneel geordend

Gedichten voor en over een moeder

Achttien nieuwe gedichten over nabijheid, alledaagse zorg, botsingen en dankbaarheid, geschreven voor verschillende moeders en momenten.

Op het aanrecht ligt een half gesneden appel, naast een briefje met een tijd en een telefoonnummer. Zulke kleine sporen kunnen meer over een moeder vertellen dan een plechtige lofzang. Deze collectie zoekt haar daarom in concrete scènes: bij een bushalte, boven een naaimand, langs een sportveld en aan een tafel waar niet elk gesprek soepel verloopt.

De gedichten zijn geschikt om te lezen, voor te dragen of op een kaart te zetten. Ze maken van een moeder geen foutloos personage. Ook verschil, afstand en oude wrijving krijgen een plaats, naast genegenheid en dank.

Vind jouw gedicht18 van 18 zichtbaar

Lieve gedichten voor je moeder

Gedichten die genegenheid uitspreken zonder de band met een moeder mooier of eenvoudiger te maken dan hij is.

01Redactiekeuze

Een warm gedicht voor een moeder die aandacht toont in kleine gebaren

De laatste peer

kortvrije verzenwarmingetogen
Je legt de laatste peer apart, niet nadrukkelijk, gewoon achter de melk waar niemand hem meteen vindt. Later schuif je hem mijn kant op, met het mesje dat altijd bot is. Je vraagt niet of ik blijf eten. Je snijdt alvast vier parten. Zo ziet jouw welkom eruit: een bordje tussen ons in, het klokhuis nog op de plank.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

02

Een compact gedicht van een kind voor mama

Onder de capuchon

zeer kortfragmentarisch gedichtspeelsteder
De regen kent geen manieren. Jij trekt mijn capuchon recht, veegt één druppel van mijn neus en mist daardoor zelf de bus. We rennen toch. Je lacht pas als ik binnen ben.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

03

Een liefdevol gedicht bij ouder worden en veranderende rollen

De zoom van je jas

kortvrije verzenliefdevolnuchter
Vroeger wachtte ik op jouw hand bij iedere stoeprand. Nu loop jij iets langzamer en doe ik alsof ik etalages bekijk. Bij de bakker blijft de zoom van je jas aan een kratje haken. Ik maak hem los. Jij zegt: dat kon ik zelf wel. Dat weet ik. Toch lopen we daarna dezelfde pas naar huis.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

04

Een gedicht voor een moeder die niet alles hardop hoeft te zeggen

Drie strepen potlood

kortkwatrijnenzachtobserverend
Aan de binnenkant van de kastdeur staan drie strepen potlood: mijn lengte, jouw datum, een pijl omdat ik vals speelde op mijn tenen. Je hebt de keuken verbouwd, de tegels vervangen, de handgrepen recht gezet. Alleen dit smalle stuk hout mocht niet naar de stort. Wanneer ik vraag waarom, haal je je schouders op. Achter je hand blijft het schuurpapier ongebruikt.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

05

Een eerlijk gedicht voor een moeder die op afstand woont

Tussen twee perrons

kortmonoloogverlangendingehouden
We spreken elkaar tussen twee perrons. Jij vraagt of mijn trein op tijd rijdt, ik vraag of de verwarming het weer doet. Geen van beiden vertelt waar het werkelijk om gaat. Dan roept de luidspreker een wijziging om. Jij verstaat mijn antwoord niet. Ik hoor je ademen, ver weg, naast een open raam misschien. Blijf nog even, zeg je. Alsof mijn trein daarop wacht. Ik blijf.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

06

Een liefdevol maar ongepolijst gedicht over een moeilijke moederband

Geen gladde rand

kortvrije verzeneerlijkvoorzichtig
Wij zijn geen foto in een lijst. Te vaak viel een zin verkeerd, te vaak liet jij de telefoon gaan tot de kamer weer stil werd. Toch weet je hoe ik koffie drink. Toch bewaar ik jouw berichtjes, zelfs dat ene met alleen: ben je thuis. Misschien is liefde niet rond. Misschien heeft zij een hoek waaraan je je soms stoot. Vandaag leg ik mijn hand ernaast, niet erop.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Gedichten over wat een moeder doet

Concrete portretten van zichtbare en onzichtbare handelingen, van organiseren en wachten tot loslaten en tegenspreken.

07

Een licht ironisch gedicht over de praktische voorraad van een moeder

De tas met alles

kortkwatrijnendroogkomischherkenbaar
Een pleister, twee pepermuntjes, een pen die het soms doet, een kassabon uit maart, een schroef zonder bestemming. Jouw tas kent elk noodgeval behalve zijn eigen gewicht. Bij de ingang zoek je lang naar het kaartje in je hand. Wij lachen. Jij ook, maar pas nadat je de paraplu vindt die niemand heeft meegenomen en het natuurlijk begint te regenen.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

08

Een observerend gedicht over wachten bij een sportveld

Langs de zijlijn

kortfragmentarisch gedichtobserverendnuchter
Zaterdag, kwart over acht. De lijnen zijn nog nat, de koffie brandt door het karton. Zij staat niet te juichen bij iedere bal. Ze trekt alleen haar sjaal hoger, houdt een jas over één arm en onthoudt de stand beter dan het bord. Na afloop zegt het kind: ik was slecht vandaag. Zij wijst naar de modder op beide knieën. Je was er, zegt ze.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

09

Een gedicht over herstellen zonder te doen alsof iets weer nieuw wordt

Het rode draadje

kortvrije verzenaardsbedachtzaam
Mijn mouw lag open bij de elleboog. Jij koos rood garen, hoewel de trui donkerblauw was. Netjes werd het niet. Dat was ook niet jouw bedoeling. Je trok de steek aan, beet de draad door en zei dat ik weer verder kon. Jaren later zit de reparatie er nog: een kleine tegenspraak tegen weggooien, een litteken dat gezien mag worden.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

10

Een monoloog van een moeder die leert loslaten

Vier minuten later

kortmonoloogdroogweemoedig
Ik zou je niet achternakijken. Dat had ik mezelf beloofd. Dus bleef ik bij de voordeur staan, raapte een folder op, keek zogenaamd naar de datum en telde je stappen niet. Vier minuten later stuurde je een bericht: de sleutel lag nog binnen. Ik deed open zonder te lachen. Jij lachte voor ons allebei. Daarna vertrok je opnieuw, nu echt, nu met sleutel, en ik zwaaide toch.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

11

Een levendig gedicht over een moeder die niet altijd gelijk hoeft te hebben

De verkeerde afslag

middelvertellende vrije verzenhumoristischlicht schurend
Volgens mama was links sneller. Volgens het bord niet. We reden langs een tuincentrum, twee rotondes en dezelfde molen die voor de tweede keer verdacht bekend leek. Niemand mocht iets zeggen. Daarna mocht iedereen iets zeggen, maar niet op die toon. Bij een benzinestation kocht ze ijsjes, legde de kaart op de motorkap en gaf toe dat rechts mogelijk ook een richting was. We kwamen te laat, maar met een goed verhaal.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

12

Een gedicht over het werk dat vaak pas opvalt wanneer iemand stopt

Buiten beeld

kortvrije verzenscherpwaarderend
Op de familiefoto ontbreekt zij weer. Niet uit bescheidenheid: ze stond achter de camera en riep dat oom Kees zijn ogen open moest doen. Later ruimde ze glazen op, zocht een verdwenen want, schoof een stoel onder een wiebelende tafel. Maar toen iemand vroeg wie de schaal met aardbeien had gemaakt, zei ze: ik. Hard genoeg voor de hele tuin. Deze keer klapte niemand al door haar antwoord heen.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Woorden van dank voor mama

Gedichten waarin dank concreet wordt gemaakt, ook wanneer die laat, aarzelend of met een voorbehoud wordt uitgesproken.

13

Een dankgedicht voor een moeder die ruimte laat in een gesprek

Na het ophangen

kortvrije verzeningetogendankbaar
Dank je dat je niet meteen met oplossingen kwam. Dat je de waterkoker uitzette om mij beter te verstaan. Aan de andere kant van de lijn zei je een tijdlang niets. Geen leegte, geen haast, alleen het zachte tikken van een lepel tegen glas. Na het ophangen bleef de kamer dezelfde kamer. Maar ik hoefde haar niet alleen te dragen.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

14

Een kort gedicht voor op een kaart aan mama

Jouw handschrift

zeer kortfragmentarisch gedichteenvoudigteder
Op elke envelop schreef je mijn naam iets te groot. De laatste letter liep omhoog, alsof hij haast had. Ik bewaar niet alle kaarten, wel hoe mijn naam eruitzag wanneer jij hem schreef.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

15

Een speels dankwoord voor alledaagse voorbereiding

De reservesok

kortkwatrijnenspeelsdankbaar
Ik vond hem onder in de koffer: één droge sok in een boterhamzakje. Ik had je nog uitgelachen toen je hem ertussen stopte. Op dag drie liep de camping onder. Mijn schoenen zogen bij iedere stap en alles rook naar nat gras. Die avond droeg ik jouw gelijk aan precies één voet. De andere moest het doen met karakter.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

16

Een dankgedicht over vrijheid krijgen zonder grote verklaringen

Wat je niet invulde

kortvrije verzenreflectiefdankbaar
Bij beroep schreef je niets voor mij op. Bij toekomst zette je geen kruisje. Je liet het formulier liggen naast de fruitschaal en zei: kijk zelf maar even. Destijds vond ik dat weinig hulp. Nu herken ik de ruimte die je niet met jouw plannen vulde. Dank je voor dat lege vak, voor de pen ernaast, voor het geduld waarmee je wachtte tot mijn hand begon.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

17

Een voorzichtig dankwoord voor een stiefmoeder of andere moederfiguur

Met beide namen

kortvertellende vrije verzenbeheerstontroerd
Je vroeg nooit om de naam waarop je misschien had gehoopt. Je kwam naar uitvoeringen, leerde welke thee ik niet lustte en bleef bij ruzies uit de deuropening. Op het formulier stonden twee regels voor contact in geval van nood. Ik schreef jouw naam op de tweede. Niet als reserve, niet als beleefdheid. Je keek ernaar, streek het papier één keer glad en vroeg alleen naar de juiste postcode.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

18

Een stil slotgedicht voor dank die niet groots hoeft te klinken

Na de afwas

middelmonoloogstiloprecht
De visite is weg. In het afdruiprek staan zes glazen scheef tegen elkaar. Jij droogt, ik zet terug. We praten over de buurkat, de prijs van koffie, een kraan die blijft lekken. Ik had een mooie zin bedacht, iets overdreven, wel volledig. Maar terwijl jij de theedoek ophangt, raakt hij zoek tussen gewone woorden. Dus schuif ik het laatste glas op zijn plaats en zeg: fijn dat jij er bent. Jij knikt. De kraan tikt nog één keer.

Oorspronkelijk redactioneel gedicht · Dichtvonk

Keuzehulp

Een gedicht kiezen voor je moeder

Kies niet automatisch het meest plechtige gedicht, maar het gedicht waarin zij iets van jullie werkelijke band kan herkennen.

  • Voor een korte kaart passen ‘Onder de capuchon’ en ‘Jouw handschrift’; ze laten genoeg ruimte voor een eigen boodschap.
  • Bij een warme maar niet eenvoudige band bieden ‘Geen gladde rand’ en ‘Wat je niet invulde’ plaats aan zowel genegenheid als verschil.
  • Voor een luchtige voordracht werken ‘De tas met alles’, ‘De verkeerde afslag’ en ‘De reservesok’ door hun concrete scènes en droge humor.
  • Voor een stiefmoeder, pleegmoeder of andere moederfiguur kan ‘Met beide namen’ passend zijn, zonder haar rol groter of kleiner te maken.
  • Maak een kaart persoonlijk met één concrete herinnering na het gedicht, bijvoorbeeld een plek, voorwerp of terugkerende uitspraak die alleen jullie herkennen.

Een moeder hoeft in een gedicht niet tot voorbeeld, held of oplossing te worden gemaakt. Soms is één herkenbaar detail genoeg: een bewaarde peer, een vergeten sleutel, een lege regel op een formulier. Daar kan dank naast wrijving bestaan en nabijheid naast afstand. Het beste gedicht is dan niet het grootste gebaar, maar het gedicht dat precies genoeg zegt.

Praktisch

Veelgestelde vragen

Hoe kies ik een passend gedicht moeder?

Kijk eerst naar de gelegenheid, de ontvanger en de gewenste toon. Voor een kaart werkt een kort gedicht vaak het best; voor een voordracht mag de tekst meer ruimte nemen.

Mag ik een gedicht kopiëren of delen?

Gebruik de knoppen bij het gedicht om de tekst te kopiëren, een fragmentlink te delen of een persoonlijke gedichtkaart te downloaden. Voor commercieel hergebruik gelden de voorwaarden.

Zijn dit bestaande gedichten van bekende dichters?

Nee. Dichtvonk publiceert oorspronkelijke redactionele teksten zonder werk aan echte dichters toe te schrijven.